Categorieën
Over schrijven

Zo eenvoudig mogelijk

‘Groots gitaar spelen, Ben, is de luisteraar und de kern raken, met minimale middelen’, zegt de Duitse gitaarleraar Rudi tegen adolescent Ben, de hoofdpersoon van Dagen van gras. ‘En dan voegde hij daar in het Duits aan toe: ‘Edle Einfalt, stille Grösse.

Ben begrijpt dit als volgt: ‘Edle Einfalt betekende niet dat je alles altijd maar kort en klein moest spelen, maar dat je alles altijd zo kort en zo klein mogelijk moest spelen. Dat je elke noot en elke rust een functie moest laten vervullen, en hem anders moest laten vervallen. Dat je, met alles wat je deed, de muziek verder bracht. Dat alles wat je speelde, telde.

Alles so einfach wie möglich machen’, zei Rudi dan. ‘Aber nicht einfacher.’

bij zo eenvoudig mogelijk2Met deze woorden geeft Philip Huff, de schrijver van Dagen van gras, niet alleen muziekles, maar ook schrijfles. Want ook voor schrijven geldt: maak je tekst zo eenvoudig mogelijk. Dat betekent niet dat lange of barokke zinnen verboden zijn. Het betekent dat je weet waarom je ze schrijft. Die lange of barokke zin van jou is functioneel, gegeven het doel wat je met je tekst voor ogen staat.

Je schrijft dus zo eenvoudig mogelijk. Wat eigenlijk neerkomt op: zo zorgvuldig mogelijk. Idealiter heb je namelijk elk woord dat je opschrijft gewogen – en zwaar genoeg bevonden.

Dat is nogal een opgave. Het lukt nooit helemaal, of laat ik zeggen: het lukt mij nooit helemaal. Een goede redacteur kan daarbij helpen. En de redactiefase is ook precies het moment waarop deze schrijfdeugd gevraagd is. Want je weegt je tekst natuurlijk pas zo kritisch in de laatste fase, de fase van het herschrijven. Zolang je nog aan het zoeken bent wat je eigenlijk wilt zeggen, en al schrijvende ‘materiaal verzamelt’, zoals Tanny en ik dat noemen, heb je helemaal geen zin in zo’n kritikaster op je schouder. Veeg hem dan vooral weg.

Maar later is hij welkom, nuttig zelfs. Hij kan je tekst immers zo helder maken dat hij mooi wordt. Als ik Duitse was, zou ik misschien zelfs zeggen: edel en groots. (MS)